½middelgrote gele of rode uizeer fijngehakt (de andere helft gebruik je voor de saus)
2tlzoutplus extra naar smaak
zwarte peper en/of chilivlokken versgemalen
450grundergehakt
450gvarkensgehakt (of extra rundergehakt)
2elolijfolie
Voor de saus
1½middelgrote gele of rode ui, fijngehakt
6tenen knoflookin dunne plakjes
zout en versgemalen zwarte peper
2eltomatenpuree enkele ansjovisfilets of een paar druppels vissaus (optioneel)
4blikkentomatenblokjes (á 400 g) of hele gepelde tomaten, met de hand geplet
Instructies
Bereiding gehaktballen
Meng in een ruime kom de ricotta, peterselie, parmezaan, panko, eieren, knoflook en de halve fijngesneden ui. Breng op smaak met zout, peper en eventueel chilivlokken. Laat het mengsel 10 minuten staan zodat het broodkruim kan hydrateren – dit zorgt voor sappige gehaktballen, dus sla deze stap niet over.
Voeg het runder- en varkensgehakt toe, samen met de resterende 2 theelepels zout. Meng met je handen tot een gelijkmatig geheel. Het mengsel moet eruitzien als worstvlees: goed gemengd, maar niet tot een pasta gekneed.
Rol een klein proefballetje. Verhit de olijfolie in een grote braadpan op middelhoog vuur. Bak het proefballetje rondom bruin en gaar. Proef en pas zo nodig de kruiding aan. Rol van het resterende gehakt mengsel ballen van 3–5 cm doorsnede. Je krijgt er ongeveer 24.
Bak de gehaktballen in porties rondom bruin, 4–6 minuten per batch. Ze hoeven nog niet gaar te zijn; ze garen verder in de saus. Het gaat hier om kleur en smaakontwikkeling, niet om perfecte rondheid. Leg de aangebakken 8686gehaktballen op een schaal en ga verder met de saus.
Bereiding saus
Voeg, zonder de pan schoon te maken, de ui en knoflook toe. Breng op smaak met zout en peper en bak 8–10 minuten tot ze zacht en glazig zijn, maar niet bruin.
Voeg de tomatenpuree en eventueel de ansjovis toe. Roer 2–3 minuten tot de ansjovis is opgelost en de puree iets donkerder kleurt en begint te karamelliseren.
Voeg de tomaten toe. Vul een leeg blik half met water, spoel het om zodat alle tomatenrestjes loskomen en giet dit bij de saus. Breng op smaak met zout en peper. (Houd er rekening mee dat de saus tijdens het inkoken zouter wordt.) Breng aan de kook en zet daarna lager zodat de saus zachtjes pruttelt.
Leg de gehaktballen terug in de saus, samen met het vrijgekomen vocht op de schaal. Laat zonder deksel 30–40 minuten zachtjes sudderen, tot de saus is ingedikt en de gehaktballen gaar en mals zijn.