De koffiecultuur in Italiaanse steden

De koffiecultuur in Napels draait om gewoontes die al jaren meedraaien in het dagelijkse leven. Neem de caffè sospeso, een gebruik dat hier ontstond en nog altijd in bars voorkomt. Je bestelt een espresso en rekent er, naast je eigen, nóg eentje af, bedoeld voor iemand die hem later vraagt. In de praktijk houdt de bar bij hoeveel sospesi er “staan”: wie binnenloopt en vraagt of er een sospeso beschikbaar is, krijgt er één zolang de voorraad strekt. Het is een klein gebaar, bijna terloops, dat past bij de Napolitaanse manier van delen.

Ook thuis heeft Napels een historische koffietraditie, met de Napolitaanse koffiepot, de cuccumella. Het principe is eenvoudig: je verwarmt het water, draait de pot om en laat het hete water langzaam door de gemalen koffie lopen naar het andere reservoir. Snel is het niet, en dat is ook precies het punt. Napolitanen houden van hun gebruiken en tradities en nemen er de tijd voor.

In Rome heeft koffiedrinken geen ‘andere’ cultuur, maar eerder een soort samenvatting: alles wat je van de Italiaanse bar verwacht, komt hier samen. De espresso drink je het liefst al banco, staand en snel, met het politieke en voetbal nieuws dat in flarden door de zaak gaat. En aan diezelfde toonbank staan de stratenmaker en de bankier naast elkaar om de dag goed te beginnen. Maar niet iedereen drinkt al banco. Al tavolo hoort een ander ontbijt: een cappuccino met een cornetto of, heel romeins, een maritozzo. Aanwezig in elke Romeinse bar die zichzelf serieus neemt.

Wat in Rome opvalt, is caffè corretto. In heel Italië bekend, maar in de hoofdstad zie je vaak de keuze voor corretto alla sambuca. De anijslikeur is hier de klassieke keuze in plaats van grappa of brandy.

Milaan is de stad van snelheid. Je merkt het meteen in de cafés: bijna alles is gebouwd rondom een lange bar, de bancone, omdat koffie hier vaak staand en razendsnel wordt gedronken al banco. Bestellen, één of twee slokken espresso, en weer door. Het is koffie als ritueel op tempo, passend bij een stad die altijd in beweging is. Die klassieke cafés is ook de plek waar je moet zijn voor een ander type koffie: de barbajada. Een romig Milanees drankje met koffie, cacao en melk. Eigenlijk de ultieme combinatie tussen koffie en chocolademelk.

Maar Milaan is óók de stad van innovatie. Naast die klassieke bars groeit een scene van hippe koffiebarren die het bewust anders aanpakken. Hier zul je geen barbajada op de kaart zien staan, maar wel speciality coffee met bijzondere blends en verassende koffie-combinaties.