Alles over de Duomo di Siena: dít wist je vast nog niet
Het had de grootste kerk ter wereld moeten worden. Dat lukte niet, maar de Cattedrale di Santa Maria Assunta – oftewel de Duomo di Siena – groeide uit tot een adembenemende schatkamer vol Italiaanse kunst. Ken jij het verhaal achter dit bijzondere bouwwerk al?
Een stad in bloei
Rond de twaalfde en dertiende eeuw bloeide Siena als nooit tevoren. Dankzij de nabijgelegen zilvermijnen en de ligging over drie heuvels werd de stad een magneet voor handelaars en bankiers. Nieuwe kerken verrezen in rap tempo, en de beroemdste Toscaanse kunstenaars werden uitgenodigd om hun interieurs te verfraaien. Niet iedereen keek daar met genoegen naar: het naburige Florence, al eeuwen een rivaal, zag de opmars van Siena met lede ogen aan. De spanningen liepen regelmatig uit op oorlog. Ondertussen werd er op het hoogstgelegen stukje van Siena, precies op de plek waar ooit een Romeinse tempel zou hebben gestaan, een gigantische kerk uit de grond gestampt: de Cattedrale di Santa Maria Assunta, oftewel: de Duomo van Siena.
Bouwambitie
De Duomo di Siena is het grootste gebouw van de stad, maar de oorspronkelijke plannen waren nóg ambitieuzer. In de 14e eeuw begon Siena aan een uitbreiding om de kathedraal uit te laten groeien tot de grootste van Italië. Deze droom werd echter ruw verstoord door de pestepidemie van 1348, waardoor de bouw stil kwam te liggen. Tot op de dag van vandaag zijn de restanten van dit nooit voltooide project zichtbaar – vooral de imposante boog aan de zijkant van het complex, onderdeel van de zogeheten Duomo Nuovo.
Duomo Nuovo
In 1339, toen de stad Siena op het hoogtepunt van haar macht was, werd daadwerkelijk gestart met deze uitbreiding. De eerdere kathedraal zou slechts als dwarsschip dienen van een nog veel grotere kerk. Maar naast de pest werd het plan ook geplaagd door technische problemen: delen van het nieuwe gebouw begonnen te verzakken en te scheuren. Uiteindelijk werd het project volledig gestaakt. De onafgewerkte muur – de facciatone – staat er nog altijd en herinnert aan het ambitieuze verleden.
Bezoek Siena, je leest er alles over in deze editie.
Schatkamer van Siena
Hoewel de uitbreiding nooit werd afgemaakt, werd de bestaande Duomo verder verfraaid en groeide uit tot een waar kunstwerk. De kerk kreeg een spectaculair zwart-wit marmeren strepenpatroon – een geliefde versiering in Toscaanse religieuze architectuur – en een gevel die rijkelijk werd versierd met romaanse én gotische elementen. Zo zijn de drie onderste portalen romaans, terwijl de bovenste gevel met vergulde toppen en talloze sculpturen juist duidelijk gotisch aandoet. Onder de beeldhouwers bevond zich onder anderen Nicola Pisano.Ook het interieur kreeg een spectaculaire afwerking. De kerk werd een schatkamer waarin eeuwenlang kunstenaars werkten aan verfijnde details.
De mooiste vloer ooit
De vloer alleen al werd door Giorgio Vasari, een vooraanstaand schilder en kunsthistoricus uit de zestiende eeuw, beschouwd als de ‘mooiste, grootste en prachtigste vloer ooit gemaakt’. Tussen de veertiende en negentiende eeuw werd eraan gewerkt door belangrijke kunstenaars, vaak afkomstig uit Siena. Een opvallende, kleurrijke mozaïek is bijvoorbeeld de wolvin van Siena, omringd door dieren die andere Italiaanse steden vertegenwoordigen: Rome met een olifant, Viterbo met een eenhoorn en Pisa met een konijn. Ook Bernardino di Betto – beter bekend als Pinturicchio – leverde een bijdrage. In 1505 ontwierp hij het inlegwerk voor Il Colle della Sapienza (De Berg der Wijsheid), waarop onder meer Socrates en Crates te zien zijn.
Een heerlijke plek om te overnachten: Hotel Certosa di Maggiano
De Libreria Piccolomini
In de aangrenzende Libreria Piccolomini, de bibliotheek van de kathedraal, is nog meer van Pinturicchio’s werk te bewonderen. De ruimte werd gebouwd in opdracht van kardinaal Francesco Todeschini Piccolomini (de latere paus Pius III) om de manuscripten van zijn oom, paus Pius II, te bewaren. Drie van de vier muren zijn bedekt met kleurrijke fresco’s die het leven van deze paus in beeld brengen: van zijn jeugd tot zijn kroning.
De Drie Gratiën en meer
Midden in de bibliotheek staat een Romeinse kopie van het beroemde beeld van De Drie Gratiën, godinnen van schoonheid, vreugde en geluk. Nog een absoluut pronkstuk is de witmarmeren preekstoel in het linker transept, ontworpen door Nicola Pisano, zijn zoon Giovanni en Arnolfo di Cambio. Voor het beste uitzicht op dit indrukwekkende kunstwerk – én op het omliggende heuvellandschap – kun je de Porta del Cielo beklimmen, het hoogste punt van de kathedraal. Een letterlijk en figuurlijk hoogtepunt van een bezoek aan Siena.
Koop hier je museumtickets
Fotografie: Sofie Delauw
Redactie De Smaak van Italië
De redactie van De Smaak van Italië bestaat uit een team van schrijvers, journalisten en Italië-kenners die dagelijks werken aan de mooiste verhalen over la bella Italia. Van verborgen dorpjes tot authentieke recepten, van culturele tradities tot de beste adressen – wij delen onze passie voor Italië graag met jou. Lees meer over de redactie
Deel dit artikel
Lees ook
Bijzondere locatie: Monte dei Paschi di Siena, de oudste bank ter wereld
Monte dei Paschi di Siena. Dit historische gebouw is een bank, en niet zomaar eentje: het is de oudste (nog bestaande) bank ter wereld!
Dit wil je zien en doen in Siena, de ultieme cityguide
Ontdek het beste van Siena met onze ultieme cityguide: van sfeervolle pleinen tot de Palio en verborgen parels.
Dit zijn de leukste bars en restaurants in Siena
Leuke restaurants in Siena? Hier vind je fijne tips voor heerlijk eten tijdens je citytrip in dit sfeervolle stadje in Toscane.
Schrijf je in voor de nieuwsbrief
Mogelijke nieuwe Blue Zone op Sardinië
Dat Sardinië bekendstaat om zijn opvallend hoge aantal honderdjarigen is niets nieuws. Een deel van het eiland behoort zelfs tot de oorspronkelijke Blue Zones.
48 uur in Matera: restaurants in de sassi, unieke wijnbars en musea
Een weekend in Matera: we nemen je voor 48 uur mee in de stad der stenen langs restaurants in de sassi, wijnbars en unieke musea.
Dit zijn de fijnste bestemmingen voor een nazomer in Italië
De zomer laat zich in Italië niet zomaar wegsturen na augustus. Juist nu geniet je nog volop van zonnige dagen. We delen de leukste bestemmingen voor de nazomer.
